تبلیغات
fiziolozhy.mihanblog.com

fiziolozhy.mihanblog.com
دانستنی های علمی راجع به بدن انسان 
نویسندگان
سرگیجه‌

ماهیت سرگیجه چیست؟ به هر گونه توهم حركت سرگیجه گفته می‌شود كه این توهم حركت می‌تواند ذهنی (حركت خود فرد) یا عینی (حركت محیط اطراف فرد) باشد و فرد احساس می‌كند جاذبه زمین او را به سمت خود می‌كشد و گاهی ممكن است احساس حركت دورانی را همراه با سرگیجه داشته باشد.
 
 

منشأ سرگیجه به كدام قسمت از بدن برمی‌گردد؟منشأ اغلب سرگیجه‌ها مربوط به عضو گوش میانی كه سیستم تعادل بدن را در خود جای می‌دهد، است كه به آنها سرگیجه‌های محیطی می‌گویند. بعد از گوش قسمت دیگری از بدن كه می‌تواند منشأ سرگیجه باشد، مغز است. البته درصد كمی از سرگیجه‌ها علتشان مغز است، چون سرگیجه‌هایی كه منشأ آنها مغز است، همراه سرگیجه علائم دیگری مثل دوبینی، وزوز گوش و... نیز بروز پیدا می‌كند.

دختری 30 ساله دارم كه در سن 20 سالگی دچار سردرد و سرگیجه شدید شد به حدی كه به بیمارستان مراجعه كردیم، گفتند فشارش پایین است و سرم تزریق كردند. از آن زمان، هر سال چند بار دچار سرگیجه و بی‌تعادلی می‌شود. نوار گوش گرفتند، مشكل خاصی نداشت (همراه سرگیجه، هیچ علامت دیگری ندارد) تشخیص شما چیست؟ از آنجایی كه همراه سرگیجه و تهوع، هیچ علامت دیگری ظاهر نمی‌شود، منشأ سرگیجه مربوط به مغز نیست و باید بین علل سرگیجه‌های محیطی به دنبال علت سرگیجه بگردیم. پس شما بهتر است با مراجعه به پزشك متخصص به دنبال علل محیطی سرگیجه بگردید.

آیا مشكلات عصبی و استرس می‌توانند باعث سرگیجه شوند؟خیر. بین مشكلات عصبی و سرگیجه ارتباطی وجود ندارد؛ اما به طور كلی استرس می‌تواند باعث تشدید همه بیماری‌ها شود؛ اما در مورد سرگیجه دقیقا برعكس است، چون استرس باعث سرگیجه نمی‌شود؛ بلكه سرگیجه باعث اضطراب و استرس افراد می‌شود. معمولا سرگیجه‌ها علل مشخصی ندارند و خود ماهیت سرگیجه باعث نگرانی و اضطراب افراد می‌شود.

شایع‌ترین علل سرگیجه چه بیماری‌هایی هستند؟ 3 بیماری است كه جزو شایع‌ترین علل سرگیجه هستند؛ 1) سرگیجه محیطی مینیر كه در اثر تورم در عصب انعقایی گوش به وجود می‌آید. این بیماران هرچند وقت یك بار دچار سرگیجه همراه با وزوز گوش می‌شوند كه بتدریج شنوایی آنها كاهش می‌یابد تا جایی كه شنوایی به طور كامل از بین می‌رود. در این زمان است كه دیگر احساس سرگیجه و وزوزگوش نمی‌كنند. 2) سرگیجه خوش‌خیم، وضعیتی است كه فقط با تغییر وضعیت سر به وجود می‌آید و تمام كسانی كه این سرگیجه را دارند، با حركت در جهت مشخصی دچار سرگیجه لحظه‌ای (20  10 ثانیه) می‌شود و با هر بار قرار گرفتن سر در آن جهت تكرار می‌شود. 3) وستی بلوكاتی محیطی، افرادی هستند كه به طور ناگهانی دچار سرگیجه حاد می‌شوند كه هیچ علامت دیگری ندارد و مدتی طول می‌كشد و برطرف می‌شود و بسیار شایع است.

 

سرگیجه و اختلالات تعادل

سرگیجه یک احساس ذهنی ( سابژکتیو ) است که در آن موقعیت ذهنی بدن در فضا اختلال پیدا کرده و بیمار نسبت به محیط اطراف Disorientation دارد. سرگیجه میتواند به حالت چرخشی و دورانی باشد یا گیجی،‌ ضعف، گونفیوژن یا عدم تعادل تظاهر کند . موقعیت ذهنی بدن در فضا توسط چشم ها و عضلات آنها،‌ سیستم پروپریوسپتیو،‌مجاری نیمدایره ای و اوتریکول،‌ عصب زوج VIII ، هسته های


وستیبولار،‌ساقه مغز، مسیرهای عصبی بین هسته های وستیبولار تا لوب گیجگاهی،‌ مخچه و مسیر وستیبولواسپینال کنترل می شود.
سه قسمت در ایجاد تعادل دخالت اساسی دارند که شامل چشم ها و سیستم پروپریو سپتیو و لابیرنت ها هستند و اختلال در سیستم استاتوکینتیک مشمل بر مجاری نیم دایره اوتریکول و قسمت وستیبولر عصب VIII و هستۀ وستیبولر باعث سرگیجه می شود.
سرگیجه از شایعترین شکایتهای بیماران می باشد. دوران واقعی و یا احساس حرکت را می توان سرگیجه واقعی نامید. به علایم بی ارتباط با حرکت و فاقد احساس چرخش یا دوران گیجی غیر سیستماتیزه گفته می شود.

 



علل


عدم تعادل، گیجی یا سرگیجه همه می توانند علائمی از ضایعه سیستم دهلیزی باشند. ضایعه ممکن است محیطی ( مربوط به گوش ) یا مرکزی (‌مربوط به ساقه مغز ) باشد که توهم حرکتی ( سرگیجه ) ایجاد می کند. ورودی های اطلاعاتی فراوانی برای سیستم دهلیزی وجود دارد که عبارتند از چشم ها، گوش ها، حس عمقی عضلات و مفاصل و مخچهؤ اختلال هر یک از ورودی ها و همچنین اختلالات اولیه لابیرنت و ارتباطات مرکزی آن می توانند تعادل را تحت تاثیر قرار دهند.
علائم
شرح حال، کلید تشخیصی اختلالات تعادل است. تعیین علامت اصلی مهم است. بیماران بیشتر تمایل دارند از واژه گیجی برای شرح علائم استفاده کنند. بسیار ضروری است که نکات زیر از بیمار سوال شود:
• حمله اول : چگونگی شروع حمله و طول حمله
• تغییر در شنوایی و وجود و زور گوش
• ارتباط با فعالیت ( حرکات سر، وضعیت بدن و چرخش در بستر )
• تاثیر تاریکی و بستن چشم ها
• همراهی بیماری های قلبی عروقی
• سابقه مصرف دارو ( داروهای پایین آورنده فشار خون، آمینو گلیکوزیدها (
طول مدت علائم جهت رسیدن به علت بالقوه بسیار مهم است. علل گوشی عدم تعادل با گذشت زمان به علت جبران مرکزی بهبود می یابند و علائم آن معمولاً‌ با استفاده آرام بخش های سیستم دهلیزی بر طرف می شوند. در حالی که عوامل غیر گوشی عدم تعادل این حالت را ندارند. بعنوان مثال عدم هوشیاری ( از دست دادن لحظه ای بینایی یا هوشیاری ) در شکل بیماری مشاهده نمی شود اما معمولاً‌ در نتیجه تشنج و آریتمی قلبی ایجاد می گردند.
نشانه ها
پرده گوش باید برای بررسی ضایعات گوش میانی معاینه شود. چشم ها نیز از نظر وجود نیستاگموس معاینه می گردند ( فاز تند نیستاگموس برای نامگذاری مهم است مثلاً ‌به سمت چپ یا راست، عمودی، افقی و یا چرخشی ) .
کارکرد تمام اعصاب مغزی و مخچه باید بررسی گردد. از بیمار درخواست می شود بایستد تا آزمایش رومبرگ انجام گیرد. راه رفتن غیر طبیعی وقتی بیمار عرض اتاق را طی می کند و می چرخد آشکار می شود. آزمون های وضعیتی ( مثل هال پایک ) و فشار خون خوابیده و ایستاده باید سنجیده شوند.

سرگیجه حمله ای
در این بیماری یک سرگیجه دوره ای وجود دارد که معمولاً‌ هنگام چرخاندن سر بخصوص در رختخواب اتفاق می افتد. این حالت می تواند بدنبال عفونت دستگاه تنفسی فوقانی یا آسیب سر رخ دهد اما ممکن است هیچ نوع بیماری هم وجود نداشته باشد. سرگیجه برای مدت چند ثانیه طول می کشد و با تحریکهای مکرر مثل تکرار آزمون های موقعیتی میزان آن کاهش می یابد. بیشتر بیماران خودبخود یا با مانورهای خاص بهبود می یابند. مسکن های دهلیزی در این زمینه کاربردی ندارند.

 


درمان کلی سرگیجه

در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود. بعد از مراحل حاد، ممکن است بیمار به تسکین دهنده های سرگیجه به مدت طولانی و به صورت متناوب احتیاج داشته باشند. ولی اغلب تمرینات و نرمش های سر،‌ بدن،‌ چشم ها کمک کننده هستند. این اعمال و حرکات برای افزایش میزان جبران مرکزی طراحی شده اند.
مهمترین جزء ارزیابی بیمار مبتلا به سرگیجه،‌ شرح حال است که در 90% موارد میتوان به تشخیص رسید. در شرح حال شش سوال عمده وجود دارد که باید پاسخ داده شود:
1. آیا سرگیجه بیمار واقعی است؟
2. سرگیچه چگونه است؟
3. علایم همراه با سرگیجه چیست؟
4. آیا کاهش شنوایی یا وزوز گوش وجود دارد؟
5. آیا سابقه حساسیت سیستم تعادلی مثلاً‌ بیماری حرکت Motion Sickness وجود دارد؟
6. سابقه مصرف داروی خاصی وجود دارد؟
معاینه کامل ENT ، اندازه گیری فشار خون در وضعیت نشسته و ایستاده و وجود یا عدم وجود نیستاگوس، تستهای تعادلی و وضعیتی،‌ حساسیت به حرکت باید در حد امکان بررسی شود.

درمان سرگیجه حاد :
در یک حمله شدید سرگیجه باید تمام علل جدی را رد کرد و علائم را تسکین داد. بیمارانی که مبتلا به امراض قلبی – عروقی یا عصبی یا گوشی هستند باید به متخصص مربوط معرفی شوند. اطمینان دادن به بیمار و استراحت در بستر بسیار مهم است. آرام بخش های وسیتبولار گاهی لازم است اما به علت ایجاد تهوع و استفراغ تجویز آن دشوار است.
داروهای داخل عضلانی، خوراکی یا شیاف گاهی کاربرد دارند. مایع درمانی وریدی وقتی که به علت تهوع، احتمال دهیدراتاسیون وجود دارد و یا جهت تجویز داروهای وریدی باید استفاده شود.

 

 




طبقه بندی: علت سرگیجه چیست ؟،
[ یکشنبه 21 فروردین 1390 ] [ 07:48 بعد از ظهر ] [ علیاریگانه ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

هیچ کس و هیچ چیز نمی تواند مانع پویندگی ما شود .
اندوخته ای با ارزشتر از تندرستی ، نمی شناسم.
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
فروش بک لینک طراحی سایت

statistics

قالب وبلاگ

آمارگیر وبلاگ